اساس هر صفحه وب نشانه گذاري است . فناوري هاي علامت گذاري نظير HTML , XHTML , XML ساختار و معني اصلي محتواي صفحه را تعريف مي كنند . برخلاف باور رايج كه زبان هاي نشانه گذار ظاهر صفحات وب را تعريف مي كنند و استفاده از HTML نيز به همين طريق است ، ظاهر صفحه بايد واقعا توسط فناوري هاي ديگر ، به خصوص شيوه نامه ها به اجرا در آيد .
در حالي كه HTML بايد عمدتا براي ساختاربندي يك سند استفاده شود ، ولي بسياري از توليد كنندگان از آن براي شكل بندي سند جهت نمايش نيز استفاده مي كنند . وظايف شكل بندي HTML در نهايت بايد كاملا توسط شيوه نامه هاي آبشاري ( CSS ) انجام شود . ولي ، حتي با پشتيباني مناسب شيوه نامه ها در مرورگرها ،بسياري از توليد كنندگان صفحات از جداول HTML و حتي برچسپ هاي اختصاصي آن در طراحي صفحاتشان استفاده مي كنند . هيچ تصميمي براي توسعه بيشتر HTML توسط W3C و فروشندگان مرورگر ها وجود ندارد و توليد كنندگان تشويق به پذيرش XHTML مي شوند .
XHTML همان فرمول بندي مجدد HTML توسط XML ( زبان نشانه گذاري قابل توسعه ) است . XHTML دو مشكل عمده در HTML را حل مي كند . اول اينكه به مجبور كردن طراحان در جدا كردن ظاهر يك سند از ساختارش ادامه مي دهد و تاكيد بيشتري روي استفاده از شيوه نامه ها مي كند . دوم اينكه ، قواعد نشانه گذاري محدودتري را به صفحات وب مي دهد .

محدوديت هاي نحوي XHTML ، هم بزرگترين مزيت آن است و هم بزرگترين ضعف آن . صفحات خوش تركيب توسط يك برنامه راحت تر دست كاري مي شوند ولي توسط انسان سخت تر ايجاد مي گردند . درك و فهم XHTML به خاطر اين محدوديت كند شده است . جهت كسب اطلاعات بيشتر در زمينه ي XHTML مي توانيد به اينجا راجعه كنيد

اما بايد دانست كه زبان هاي نشانه گذاري مانند HTML در ارائه خيلي خوب نيستند . اين تقصير فناوري نيست . بلكه به اين خاطر است كه HTML براي اين عمل طراحي نشده است . در واقع ، ظاهر صفحه بايد توسط طراحي عناصر موجود در CSS كنترل شود .در برخي مواقع ، بخصوص وقتي كه از يك زبان XML استفاده مي كنيد ، ممكن است براي ايجاد شكل مناسب ارائه تبديل نشانه گذاري نيز مورد نياز باشد ، بنابراين XSL ( زبان شيوه اي قابل استفاده ) نيز استفاده خواهد شد .

CSS ( شيوه نامه ي آبشاري ) يا همان Cascading Style Sheet براي مشخص كردن ظاهر صفحه وب به كار مي رود . اين فناوري حداقل تا حدودي در مرورگرهاي قديمي نظير اينترنت اكسپلرر 3 ارائه شده است ، ولي به دليل كمبود پشتيباني با ثبات از مرورگر و ابزار ، در كنار بي اطلاعي توليد كننده ، مدت زمان زيادي است كه طرح مبتني بر HTML استفاده مي شود . با ارائه نسل 6.X از مرورگرها ، در نهايت CSS يك روش امكان پذير براي طرح صفحه مي شود .

شيوه نامه هاي مبتني بر CSS قوانيني را مشخص مي كنند كه ارائه نوعي از يك تايپ يك گروه ، يا صحيح تر ، طبقه اي از برچسب ها – يا يك برچسپ تكي كه توسط صفت id خودش نشان داده مي شود را تعريف مي كند . قوانين شيوه نامه مي تواند براي تعريف انواع جنبه هاي بصري اشيا صفحه ، شامل رنگ ، اندازه و محل ، به كار رود . قوانين حالت گوناگون مي تواند بسته به استفاده از برچسب ها با هم تركيب شوند . دليل اصلاح آبشاري براي اين فناوري از همين خاصيت ناشي مي شود . مثالي از CSS را در شكل زير مشاهده مي كنيد :

XSL يكي ديگر از فناوري هاي شيوه نامه است كه در وب به كار مي رود . عمدتا براي حالت دادن به زبان هاي XML به كار مي رود . اين كار معمولا از طريق تبديل ( XSL Transformation ) XSL ( XSLT ) انجام مي شود ، كه غالبا براي تبديل XML به زبان نشانه گذاري ديگر ( اكثرا XHTML يا HTML به علاوه ي CSS مي باشد ) به كار مي رود

همچنين احتمال دارد از اشيا قالب بندي XSL براي حالت دادن به محتوا استفاده شود ، ولي ، ظاهرا به نظر نمي رسد كه اين كار جنبه ي كاربردي رايج XSL باشد . بنابراين ، وقتي توليدكنندگان از XSL حرف مي زنند ، غالبا درباره XSLT صحبت مي كنند .

به طور كلي ، تبديل XSL در قسمت سرويس دهنده انجام مي شود ، ولي ممكن است XSL در سمت سرويس گيرنده نيز همزمان با ادامه ي پيشرفت مرورگرها گسترده شود . چنانچه اطلاعات بيشتري در اين مورد نياز داريد به اينجا مراجعه كنيد . منبع : كتاب جناب توماس پاول ترجمه ي آقاي احمد شيدا